Bijeenkomst extensief kruidenrijk grasland zoomt in op uitdagingen

25 november 2025

Bijeenkomst extensief kruidenrijk grasland zoomt in op uitdagingen

Op maandagavond 10 november 2025 vond op Bioboerderij ’t Schop een bijeenkomst plaats over extensief kruidenrijk grasland voor leden van onze studiegroepen. Boki Luske, onderzoeker bij het Louis Bolk Instituut, ging deze avond nader in op het beheer van deze graslanden, die anders dan productief kruidenrijk grasland, niet als doel hebben om ze te maaien.

Boki Luske is thematrekker Landbouw en Biodiversiteit bij het Louis Bolk. Ze doet onderzoek naar landbouw en natuurbeheer, natuurinclusieve landbouw, akkerranden, extensief kruidenrijk grasland en  overgangszones. Wim de Jong van Brabants Landschap was ook aanwezig om vanuit deze terreinbeherende organisatie en zijn eigen ervaring de kennis en kunde op het gebied van extensief kruidenrijk grasland te delen met de deelnemers.

In Nederland is zo’n 100.000 ha aan extensief kruidenrijk grasland. Extensief kruidenrijke graslanden zijn halfnatuurlijke graslanden die binnen of buiten natuurgebieden beheerd worden. Tijdens de bijeenkomst kwamen vooral de extensieve kruidenrijke graslanden aan bod die vallen binnen de beheertypen Kruiden- en faunarijk grasland (N12.02) en Vochtig weidevogelgrasland (N13.01).

Probleemkruiden en bodemleven
De deelnemers gaven aan dat er verschillende problemen kunnen optreden bij het beheer van deze graslanden, zoals probleemkruiden als Sint-Jacobskruiskruid en pitrus en het ontbreken van voldoende bodemleven. Tijdens de bijeenkomst ging Boki in op deze zaken en legde ze uit dat er maatwerk en flexibiliteit nodig is om extensief kruidenrijk grasland goed te krijgen en te houden.

Uitdagingen
Het maatwerk zit ‘m in het inspelen op de omstandigheden van het specifieke grasland. Er werd gesproken over het moment van maaien, de alternatieven voor maaien (voor- of naweiden), kalkgift, bodembewerkingen als laatste redmiddel, organisch stofgehalte, pH-waarde en uitspoeling van eerst Calcium en dan aluminium.

Regenwormen, insecten en bemesting
Bij weidevogelgrasland is het van belang dat de bodem voedzaam en doordringbaar is (regenwormen voor volwassen weidevogels) en dat er vegetatie is als schuilmogelijkheid en ondersteuning voor voedselbron kuikens (insecten). Hierin speelt bemesting een rol en dit is verbonden met veel elementen die spelen bij het beheer zoals Boki uitlegde aan de hand van het schema dat op onderstaande foto te zien is.
De knoppen om aan te draaien bij het beheer zijn: maaibeheer, beweiding, waterbeheer en bemesting.

Meer aandacht voor de bodem
Aan het eind van de avond stelde de onderzoeker van Louis Bolk zich de vraag of je wel van één beheertype kon spreken bij kruiden & faunarijk grasland. Er is namelijk zoveel maatwerk nodig. Ze gaf aan dat er meer aandacht voor de bodem moet zijn, daarmee moeten we meer graslanden naar een betere status zien te krijgen. Het Louis Bolk Instituut wil goede voorbeelden in beeld brengen om daarmee ook meer informatie te kunnen krijgen en verspreiden over beter beheer van dit type graslanden.

Downloads
Er zijn divers documenten die kunnen helpen bij het beheer van extensieve kruidenrijke graslanden, geschreven door Boki en haar collega’s:

Het was een hele mooie en informatieve avond. Het is duidelijk een onderwerp dat leeft!